Brexit'ten sonra Ankara Anlaşması'nın akıbeti ne olacak?

  • 05 Sep, 2019 - 16:39

Brexit'ten sonra Türk vatandaşları Ankara Anlaşması ile İngiltere'de iş kurabilecek mi? Tüm gelişmeleri İngiltere’de bulunan veya bu ülkeye iş kurmak için gelmek isteyen Türkiye vatandaşları da çok yakından, biraz da endişeyle izliyor.

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ne zaman ayrılacağı (Brexit) tam bir bilmeceye dönüştü. 31 Ekim 2019’a kadar mutlaka Brexit’i gerçekleştirmek isteyen Başbakan Boris Johnson bu hafta parlementoda fazlasıyla güç kaybetti. Ancak Johnson Brexit için oldukça kararlı.

Tüm gelişmeleri İngiltere’de bulunan veya bu ülkeye iş kurmak için gelmek isteyen Türk vatandaşları çok yakından, biraz da endişeyle izliyor. Ankara Anlaşması olarak bilinen Avrupa Topluluğu Ortaklık Anlaşması (ECAA) Türk vatandaşlarına İngiltere’de iş kurarak yerleşme imkanı tanıyor. Son yıllarda binlerce Türk vatandaşı Ankara Anlaşması yoluyla bu ülkeye geldi. Şimdi gözler ise Brexit sonrasında Ankara Anlaşması’nın akıbetine çevrildi. Peki, Brexit sonrası Ankara Anlaşması devam edecek mi, ne olacak?

Londra merkezli uluslararası avukatlık bürosu Garth Coates'ten AB Göçmenlik Hukuku Uzmanı Tamer Ulay’a göre bu sorunun cevabı oldukça basit: “Ankara Anlaşması, İngiltere açısından sona erecek. Türk vatandaşları artık iş kurarak İngiltere’ye yerleşmek için Ankara Anlaşması’ndan yararlanamayacak.”

Burada önemli sorulardan birisi bu değişikliğin ne zaman hayata geçeceği. “İşte bunun yanıtını kimse bilmiyor.” diyen Tamer Ulay’a göre bu İngiltere’nin AB ile Brexit anlaşması yapıp yapmamasına ve bu anlaşmanın içeriğine bağlı. Eğer AB ile İngiltere arasında anlaşmasız ayrılık gerçekleşirse 31 Ekim 2019 gece yarısı Ankara Anlaşması, Londra için tarihe karışıyor.

Brexit’in anlaşmalı olup olmayacağı önemli

Eğer anlaşmalı ayrılık olursa bu anlaşmada Brexit için geçiş süreci olup olmayacağına bakılacak. Geçiş süreci olursa bu sürenin sonuna kadar İngiltere’nin AB’ye taahhütleri devam edecek. Bu yükümlülükler içinde Ankara Anlaşması da bulunduğu için Türk vatandaşları geçiş süreci sonuna kadar Ankara Anlaşması’na başvurmaya devam edebilecek.

Ancak göçmenlik hukuku uzmanları İngiltere’de iş kurmak isteyen Türk vatandaşlarının 31 Ekim 2019 tarihine kadar başvuru yapmasını ısrarla tavsiye ediyor.

Ankara Anlaşması’ndan yararlananların durumu

Son birkaç yılda binlerce Türk vatandaşı bu anlaşmadan yararlanarak İngiltere’ye geldi. Bu kişilerin kalıcı oturum almaları için en az 5 yıl İngiltere’de faaliyet gösteriyor olmaları gerekiyor. Bu binlerce kişi Brexit’ten önce Ankara Anlaşması vizesi alanların durumunu merak ediyor.

AB Göçmenlik Hukuku Uzmanı Tamer Ulay, bu anlaşma ile İngiltere’de faaliyet gösterenlerin durumuna şöyle açıklık getiriyor: “İngiliz hükümeti, Ankara Anlaşması’nda bulunanların Brexit sonrasında haklarının ne olacağına dair geçtiğimiz ocak ayında bir niyet açıklamasında bulundu. Bu açıklamaya göre, Brexit tarihinde ülkede Ankara Anlaşması ile bulunanların hakları korunacak. Vize uzatımları ve kalıcı oturum başvuruları şu anki yasaya göre işleme alınacak”

Ancak Tamer Ulay bu durum geçici bir süre için geçerli olduğu uyarısında da bulunuyor: “Ne demek geçici bir süre? 5 yıllık geçici bir sürenin verilmesi öngörülüyor. Bu süreç zaten kalıcı oturum almak için yeterli bir zaman olacak. Bu süreç sonunda Ankara Anlaşması’nda olanların kalıcı oturum almaları gerekecek. Çeşitli nedenlerle, örneğin İngilizce sınavını geçemez iseler veya İngiltere’de yeterince ikamet etmemiş iseler, o zaman kalıcı oturum alamayacaklar. Bu durumda, geçişi süreç sona erdiğinde ülkeden ayrılmaları istenebilecek.”

Süresiz oturum şartları zorlaştı

İngiltere’ye kendi işini kurarak yerleşen Türk iş insanları için süresiz oturum başvuruları Haziran 2018’de zorlaştırıldı. Daha önce 4 yıl sonunda kalıcı oturuma başvurulurken bu süre 5 yıla çıkarıldı. Başvurulara ücret getirilmesi, İngilizce ve kültür testi gibi değişiklikler Türk toplumu tarafından tepkiyle karşılandı. Ayrıca yeni koşulların geriye dönük şekilde uygulanması binlerce Türk vatandaşını zor durumda bıraktı. Türklerin bu itiraz ettikleri temyiz başvuru süreci devam ediyor.

Boris Johnson zorda kaldı

Öte yandan İngiliz Parlamentosu’nun alt kanadı Avam Kamarası hükümetin AB bir anlaşmaya varamaması durumunda Brexit tarihinin ertelemesini zorunlu kılan yasa tasarısını çarşamba akşamı onayladı. Parlamentoda daha sonra yapılan oylamayla da Başbakan Boris Johnson'ın erken seçim talebi reddedildi.

Tasarıya göre İngiliz hükümeti 19 Ekim'e kadar AB ile Brexit anlaşması sağlayamazsa veya anlaşmasız ayrılık için parlamentonun onayını alamazsa, AB'den Brexit için 3 aylık erteleme talep etmek zorunda olacak. Tasarı, AB'nin farklı tarih teklif etmesi durumunda da bunu kabul veya ret yetkisinin İngiliz hükümetinde değil parlamentoda olmasını öngörüyor. Tasarının parlamentonun üst kanadı olan Lordlar Kamarası'nın da onayından geçmesi gerekiyor.

Oylama sonrası İngiltere Başbakanı Boris Johnson bu tasarının kendisini AB liderlerine teslim olmaya zorladığını ve Brexit müzakerelerini fiili olarak bitirdiğini belirtti. (EN)

İlgili Haberler

Benzer Haberler